و دستگاهى برپا كرده بودند كه در كمال آسانى و سرعت تمام ، در هر دستگاهى ، دو طفل پارچهء در نهايت طراحى و خوبى را مىبافتند . و چندان عمله و اثاث « 1 » در كار نداشتند . يك نفر عقب دستگاه نشسته ، و يك نفر پيش رو ايستاده زرى استيفا كه به‌جهت ابرهء گردى ، و پرده بسيار خوش‌آينده است در نهايت سرعت و آسانى مىبافد . قدرى آنها را ملاحظه و مراجعت به منزل نمودند . روزى كوتوسف و پسر او و كنيازبكراتيان و پرنس منستر كه از جملهء بزرگان روسيه مىباشند ، و نشان‌هاى بسيار زينت گردن و آغوش خود كرده بودند به ديدن صاحبى ايلچى آمده تعارفات رسمى بسيار به عمل آورده چاى و شيرينى صرف كرده ، به منزل خود رفتند . در اين روز ششم ربيع الاول ، اسبان هدايا و اسب‌هاى خود را صاحبى ايلچى از مسقو با مهماندار و جلوداران و مهتران روانهء پتربورغ نمودند . ديگر در اين روزها و شبها امريكه تازگى داشته باشد واقع نبود . گاهى كه صاحبى ايلچى حالى و دماغى داشتند مشغول ديدوبازديد بعضى بودند و ساير اوقات در منزل به صحبت كتاب و درس مشق انگريزى و گردش در آنجا مىگذشت . يوم يكشنبه نهم : بعد از صرف غذا جنرال بساناويچ مهماندار آمده ، مذكور در نمود كه امشب در خانه كه مادر پادشاه به‌جهت تربيت و رقص كردن دختران امرا و بزرگان ، ترتيب داده است بايد رفته تماشا كرده باشيد . صاحبى ايلچى از بسيارى توقف در مسقو قدرى پريشان حال بوده ، قبول نكردند . بساناويچ اصرار زيادى كرده ، كه ديدن اين خانه لازم است ، قبول نمودند . چون شام شد گاريت مخصوص آورده ، سوار شدند و با مهمانداران و همراهان روانهء آن خانه شدند . كيفيت اين است كه از زمان يكترينه كه پادشاه بوده ، و او را خورشيد كلاه مىگفتند ، اين بنا در ميان روسيه متداول شده كه خانه‌اى به‌جهت رقص و تربيت كردن دختران بزرگان و امرازادگان كه بىچيز و بىپدر مىباشند برپا مىكنند و معلمها و عمله‌جات و از هر گونه اخراجات و ما يحتاج از سركار پادشاه در آنجا آماده و مهيا مىنمايند . از اين مقوله دختران ، آنچه باشد در آنجا برده ، مدت پنج شش سال شب و روز نگاه ميدارند و خرج از هر چيز و معلم و سرپرست و عملهء خدمتگزار از سركار [ پادشاه ] به آنها مىدهند و آنها را تربيت كرده ، رقص و ساز ياد مىدهند . بعد كه مكمل مىشوند به هر كس كه خواسته باشند آن را شوهر مىدهند و همچنين به جهت دختران و اطفال بيچاره و مساكين چنين جائى ترتيب داده‌اند . الحال اين خانه را در مسقو ، مادر همين پادشاه ، ترتيب داده ، و به نحوى كه تحرير شد اخراجات از هر چيز و هر مقوله و معلم و خدمتكار و عمله در آنجا معين كرده ، و اين خانه را وقف اين عمل نموده است ، خانه [ اى ] است بسياربسيار وسيع و مرتفع ، سه‌طبقه ساخته شده در هر طبقه اطاقها و مكان‌هاى بسيار دارد . در وسط آن اطاقى است سى ذرع در سى ذرع مربع ساخته شده ، اطراف آن ستان‌هاى بسيار بلند قوى كه هر يك دو بغل قطر

--> ( 1 ) - متن : اساس